Onze basisbehoeften en corona

Onze basisbehoeften en corona

De zaterdagkrant stond dit keer vol met artikelen en columns over corona. Logisch natuurlijk, na de persconferentie van vorige week maandag. De column van historicus Zihni Özdil ging over eenzaamheid tijdens de lockdown. Hij schreef: ‘Niet alleen eenzaamheid, maar ook twijfel en onzekerheid ontwaakten tijdens de persconferentie. Gevoelens die ik, dacht ik altijd, nooit had.’

Over die onzekerheid en twijfel wil ik het graag hebben in dit blog. Want het helpt als je weet wat de oorzaak is. Dan is de oplossing dichterbij.

 

Herinnering

Ik was daarover aan het nadenken toen ineens een herinnering bovenkwam. Een herinnering aan de wereldreis die ik samen met Robert, mijn man, maakte, alweer meer dan twintig jaar geleden. We waren op dat moment in Argentinië, in het plaatsje Bariloche en maakten een wandeling langs het Lago Nahuel Huapi, een prachtige omgeving rondom het beroemde hotel Llao Llao. Toch kon ik er op dat moment maar moeilijk van genieten. Ik liep een beetje met mijn ziel onder mijn arm. Maar omdat ik het nogal ondankbaar en raar van mezelf vond, zei ik er niets over.

 

Andere wereld, ander persoon

Ik had mezelf eerder voorgenomen om tijdens dat half jaar ook na te denken wat voor werk ik wilde gaan doen als we weer terug in Nederland zouden zijn. En of ik nog wilde beginnen aan een vierjarige opleiding. Tijdens die wandeling dacht ik daarover na. En het gekke was dat ik me hartstikke onzeker voelde. Ik kon me nauwelijks voorstellen dat ik een paar maanden daarvoor met gemak in het vliegtuig stapte om ergens in Europa naar een zusterbedrijf te gaan en ze daar te vertellen hoe ze een kwaliteitssysteem moesten opzetten. Ik kon me niet meer voorstellen dat ik met gemak regelmatig een Engelstalige presentatie gaf. Het leek een andere wereld en ik leek een ander persoon. Wat was er gebeurd?

 

Zelfbeschikkingstheorie

Toen wist ik dat nog niet, maar nu weet ik het wel. Het sluit namelijk goed aan bij wat de wetenschappers Deci en Ryan beschrijven over drie menselijke psychologische basisbehoeften in hun Zelfbeschikkingstheorie:

 

  • Autonomie – individuele vrijheid en zelfbeschikking
  • Verbondenheid – we willen ergens bij horen
  • Competenties – we hebben behoefte onze vaardigheden en talenten te gebruiken

 

Autonomie genoeg tijdens een wereldreis, dat zeker. Maar ik miste het contact met andere mensen. In dat kleine plaatsje Bariloche vierden vooral Argentijnen vakantie. Mijn Spaans was niet goed genoeg voor een kletspraatje en ik voelde me, ondanks dat ik met Robert was, wat verloren. Ook miste ik het om me nuttig te maken en mijn competenties te gebruiken. De combinatie veroorzaakte de onzekerheid.

Overigens lijken deze drie basisbehoeften erg veel op de vier bronnen van zelfvertrouwen (Competentie, Invloed/Grip, Moreel Kompas en Ertoe doen). Daar schreef ik dit blog over.

 

Gedeeltelijke lockdown

In mijn voorbeeld zie je dat ik de twee behoeften Verbondenheid en Competenties miste. Dat zie je ook terug in de column van Zihni Özdil. Hij schrijft zijn columns graag in het café, omringd door mensen. Dat gaat nu niet, met de gedeeltelijke lockdown. En afspreken met zijn vrienden in een Amsterdams park is er ook niet meer bij sinds de herfst is begonnen. Dan is thuiswerken, alleen, inderdaad eenzaam en mis je Verbondenheid.

 

People who apply their strengths often are 18x more likely to be flourishing. – VIA Institute on Character

 

En dan is er nog Autonomie. Nu we door het coronavirus pas op de plaats moeten maken, en extern (door corona en onze overheid) worden gemotiveerd om thuis te blijven, zijn we beperkter in onze vrijheid en zelfbeschikking. Psychiater Damiaan Denys vermoedt dat er nu ook een mentale crisis dreigt. Het lijkt me extra moeilijk voor de mensen die nu zonder werk zitten. Mensen uit de evenementenbranche, musici, horecamedewerkers. Zij verdienen, net als zorgmedewerkers, onze steun.

 

De basis van ons welbevinden

Voor mij is de les dat die drie behoeften inderdaad aan de basis staan van ons welbevinden. En dat je dichterbij een oplossing bent als je weet welke van de drie aandacht nodig heeft. Misschien is vrijwilligerswerk een goed, tijdelijk alternatief. Of optreden in de grote hal van een ziekenhuis. Even koffie gaan drinken met een vriend(in) en daarna thuis weer verder werken. Of een plan maken voor een mooie reis, als het straks weer kan.

En als je nog niet helemaal weet wat je talenten zijn, gebruik dan deze tijd om die te ontdekken. Lees het blog ‘Ontdek je talent en vergroot je zelfvertrouwen’ nog eens of doe een gratis test van het VIA Institute on Character. Die kun je gewoon in het Nederlands maken. En deze YouTube video geeft uitleg over de Zelfbeschikkingstheorie van Deci en Ryan.

 

Geen spijt

Ik heb trouwens geen spijt van mijn wereldreis. Het was een prachtige ervaring en ik zou het zo weer doen. Na onze stop in Bariloche gingen we naar Torres Del Paine. Daar ontmoetten we eindelijk weer andere backpackers, Nederlanders. Gezellig!

 

 

Foto: het hotel Llao Llao in Bariloche, Argentinië, gemaakt door Jeffrey Eisen via Unsplash.com  
Van koers veranderen in vijf stappen

Van koers veranderen in vijf stappen

 

Een sprong in het diepe

Afgelopen week plaatste ik een oude foto van mezelf op Instagram. Je ziet me daar lachend naast het wassen beeld van de komiek Benny Hill, bij Madame Tussauds in Londen. De tekst erbij ging over een sprong in het diepe nemen. Want het was toch een avontuur: ik zegde mijn vaste baantje op en trok als au-pair in bij een jong gezin dat ik alleen kende van een korte briefwisseling en twee foto’s.

 

Meer zelfvertrouwen

Maar de familie bleek heel vriendelijk, de buurt was leuk en ik maakte snel nieuwe vrienden. Het was een van de beste beslissingen ooit. Niet alleen omdat ik er dagelijks Engels oefende en heel veel lol had met andere au-pairs, maar vooral omdat het mijn zelfvertrouwen zo’n goed deed. Ik merkte dat ik me prima kon redden in een andere, nieuwe omgeving en dat zorgde voor meer vertrouwen in mezelf.

 

Die sprong in het diepe begon natuurlijk met het zetten van kleine stappen die er uiteindelijk voor zorgden dat ik in Londen terecht kwam. Maar er ging nog meer aan vooraf. Het begon met mijn wens om wat van de wereld te zien en een poosje in het buitenland te wonen. En het hielp enorm dat ik op dat moment een baantje had waar ik me doodongelukkig voelde. Die combinatie zorgde ervoor dat ik in actie kwam. Met de kennis van nu, zou ik het volgens deze vijf stappen doen.

 

Stap 1 – erover praten

De eerste stap is het uiten van je wens. In mijn geval dus wat van de wereld zien en in het buitenland wonen. Een poosje als au-pair werken leek een goede optie. Zo’n wens of verlangen uiten is nog best lastig. Niet iedereen reageert enthousiast of positief. Mijn moeder bijvoorbeeld vond het hele idee maar niks. En mijn vader vond het onverstandig dat ik mijn vaste baantje op wilde geven. Maar ik heb gemerkt dat er gelukkig altijd wel iemand is die meedenkt en helpt. Zo reageerde een vriendin met een aardig aanbod: haar oom woonde in Londen en ze ging vragen of hij misschien een familie kende die een au-pair nodig had.

 

Stap 2 – maak een mindmap

Het helpt om een mindmap te maken van je plan. Een idee uitwerken in een mindmap zorgt ervoor dat je creatiever en origineler denkt. Dat komt omdat bij mindmappen je beide hersenhelften aan het werk zijn. Je hebt daardoor sneller inzicht in hoofd- en bijzaken. Bovendien bespaart het tijd en houd je beter overzicht. Op internet is veel te vinden over deze techniek. Dit filmpje bijvoorbeeld. Om aan de slag te gaan heb je verder alleen papier en wat gekleurde pennen nodig.

 

Stap 3 – acties

Aan de hand van de mindmap ga je elke dag vijf acties uitvoeren die je op weg helpen naar je doel. Dat hoeven geen enorm ambitieuze acties te zijn. Als je studeert of werkt is het al druk genoeg, dus het moet wel goed te combineren zijn. Iets makkelijks zoals een informatieve YouTube video kijken kan zo’n actie zijn. Of een artikel lezen en iemand bellen die je verder kan helpen. Het gaat erom dat je elke dag iets doet dat bijdraagt aan de uitvoering van je plan. Maak daarom ’s avonds een lijstje voor de volgende dag met je nieuwe acties.

 

Stap 4 – zorg voor steun

Het werkt als je een klein groepje mensen om je heen hebt die je steunen en verder op weg helpen. Je kunt het zien als een ‘mastermind’: een groepje like-minded people die elkaar helpen met hun eigen expertise en netwerk. Vraag bijvoorbeeld de mensen die meteen vanaf de start enthousiast reageren op jouw plan of ze willen helpen. Bijvoorbeeld met een wekelijks belletje of appje om het te hebben over de voortgang en je actiepunten. Je mastermind werkt dan als een stok achter de deur. Het levert daarnaast ook een mooie verdieping van je vriendschap op.

 

Stap 5 – hou vol

De laatste stap is: hou vol! Het kan helpen om van tevoren al rekening te houden met een beetje tegenslag. Ik ben optimistisch van aard en schat het soms wat te rooskleurig in. Tegelijkertijd: ervan uitgaan dat je plan gaat slagen, helpt ook. Je zult op sommige momenten geduld moeten oefenen en doorzetten. Je moet misschien nieuwe vaardigheden leren en nieuwe kennis opdoen. Misschien ga je regelmatig uit je comfortzone en slaat soms de twijfel toe. Pak dan je mindmap erbij en inspireer jezelf met je mooie plan. Of zoek contact met de mensen uit je mastermind. En onthoud: je kunt altijd meer dan je denkt.

learning zones

 

Tot slot

Toen ik terugkwam uit Londen had ik genoeg zelfvertrouwen opgebouwd om mijn mislukte schoolcarrière een nieuwe wending te geven. Ik besloot naar de avondschool te gaan en haalde eindelijk een paar diploma’s waar ik trots op was. En nu wacht er een nieuwe uitdaging: dat manuscript van jaren geleden herschrijven. Morgen maar eens een mindmap maken!

 

 

 

 

Foto: Javier Allegue Barros via Unsplash

Het rijstexperiment: de resultaten

Het rijstexperiment: de resultaten

Wat ben je mooi

De afgelopen twee weken praatte ik elke dag tegen twee potjes gekookte Pandanrijst. Ik schreef daar dit blog over: Het rijstexperiment. In het begin was het een beetje vreemd, maar alles went, zelfs praten tegen rijst. Tegen het ene potje zei ik aardige dingen. Bijvoorbeeld: ‘wat zie je er mooi uit, je bent zo romig en je ruikt lekker’. Tegen het andere potje zei ik lelijke dingen.

Aanvankelijk zagen de potjes er identiek uit, dus was het wat lastiger iets negatiefs te bedenken. Ik zei daarom in die eerste dagen iets van: ‘wat doe je hier eigenlijk? Ik wed dat je nu al stinkt en snel gaat schimmelen. Echt iets voor jou.’ Daarna werd het makkelijker: ‘gatver, wat zie jij er smerig en goor uit!’

 

Mislukt? Of toch niet

De potjes had ik op de vensterbank gezet, op ongeveer 1,5 meter afstand. Dat is overigens toeval, die afstand. Door de lichte plek begon het schimmelen al vrij vlot. Het zag ernaar uit dat de rijst in beide potjes even snel ging schimmelen. Na een dag of drie dacht ik dat het experiment zou ‘mislukken’. Want in mijn vorig blog had ik geschreven:

‘De rijst waartegen wordt gescholden en gefoeterd, die gaat al snel schimmelen en krijgt een vieze kleur. De rijst die dagelijks wat aardigs krijgt te ‘horen’, blijft veel langer goed en verkleurt niet.’

Dat was nu niet zo. De rijst in beide potjes oogden viezig. Nu werd het lastiger om aardig te blijven praten tegen het ‘positieve’ potje. Ik probeerde de schimmelplekjes te negeren en toch iets opgewekts en vriendelijks te zeggen. Dus zei ik: ‘wat zie je er goed uit’, en, ‘we zijn zo blij met jou’.

En toen, na ongeveer een week, werden er toch verschillen zichtbaar. Het potje waar ik negatief tegen praatte, vertoonde steeds meer groene plekjes. Je ziet het hier op de foto’s. Links het ‘positieve’ potje, in het midden het ‘negatieve’ potje en daarnaast in die volgorde beide potjes.

positieve potje

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Opvallende kleur

Vanaf dat moment werd het dagelijkse praatje een makkie. En misschien deed ik het met meer overtuiging. Het rijstexperiment laat in elk geval bij ons thuis voor de tweede keer zien dat er werkelijk verschillen optreden. Opvallend is vooral dat er andere schimmels lijken te groeien in de potjes. Vooral de gele in het positieve potje is opvallend (tweede foto hieronder). Ik heb een poging gedaan om te achterhalen of die schimmel een naam en misschien zelfs een andere functie heeft. Even dacht ik op het goede spoor te zijn toen ik een foto zag van een gele schimmel, Penicillium citrinum. Maar het is een behoorlijk ingewikkeld onderwerp en met veel vakjargon, dus zeker ben ik niet. Wel kwam ik het boeiende verhaal tegen van Alexander Fleming over zijn ontdekking van penicilline.

 

beide potjes rijstpotje 'positieve' rijstpotje 'negatieve' rijst

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leuk en leerzaam

Ik heb overwogen om het rijstexperiment voor een derde keer te doen. Maar waarvoor eigenlijk? Het experiment is een mooie metafoor voor hoe we tegen onszelf en anderen praten. Een compliment heeft een andere uitwerking dan een rotopmerking, dat weten we. We weten ook dat we niet gelukkiger worden als we te vaak naar onze kritische stem luisteren. En dat pesten schadelijk is. Maar zeker in de klas of thuis met jonge kinderen, is het gewoon een grappig en leerzaam experiment.

Ik ben benieuwd: ben je ook begonnen met het rijstexperiment? Of ben je overtuigd door de foto’s? Laat het weten in de comments!

Fijne week gewenst!

 

 

 

Foto: Giulia May via Unsplash.com

Zelfvertrouwen managen als manager

Zelfvertrouwen managen als manager

Een poosje geleden hoorde ik een interview op de radio met topmanager Bram Schot. Ik kende hem niet maar hij zei verstandige dingen zoals medewerkers de ruimte en het vertrouwen geven. De taak van het management is, zo zei hij, vooral strategie en visie helder hebben en die uitdragen. Tegelijkertijd moet je ervoor zorgen dat je flexibel blijft en snel kan bijsturen. Bijvoorbeeld nu, tijdens corona. Ook hield hij, indirect, een pleidooi voor meer zelfvertrouwen.

 

‘Succes betekent snel zijn. Snel zijn betekent eenvoudige processen. Eenvoudige processen worden gemaakt met mensen met zelfvertrouwen. Middelmatigheid creëert complexiteit.’ Bram Schot

 

Vandaar een blog over leiderschap en zelfvertrouwen. Hoe stimuleer je zelfvertrouwen als leidinggevende? Wat is daarvoor nodig? En wat doe je vooral niet?

 

Multipliers

Om die vraag te beantwoorden pakte ik het boek Multipliers van Liz Wiseman erbij. Zij onderzocht waarom sommige medewerkers opbloeien onder leiding van hun manager en anderen juist onzeker worden. Ze zag een duidelijk verschil in leidinggeven.

De goede manager geeft volop ruimte en vertrouwen zodat medewerkers het beste uit zichzelf kunnen halen. Dit noemde Liz Wiseman de aanpak van de Multiplier: het aanwezige talent vermenigvuldigt zich. Medewerkers voelen zich gezien, erkend en capabel. Het zelfvertrouwen neemt toe.

 

 

Diminishers

De andere manier is daar het tegenovergestelde van: de manager gaat ervan uit dat de medewerker niet zonder zijn of haar leiderschap kan en geeft de medewerker daarmee een gevoel van hulpeloosheid. De medewerker wordt klein gehouden en het zelfvertrouwen neemt af. Deze stijl van leidinggeven noemt Liz Wiseman Diminishing. Het talent wordt niet volledig benut en ontwikkeld, en initiatief en energie van de medewerkers verminderen.

 

 

De verschillen tussen de multiplier en diminisher

Hoe ziet die stijl er in de praktijk uit? De verschillen van leidinggeven op een rijtje:

Multiplier

  • Herkent talent en zorgt ervoor dat de medewerker het kan gebruiken
  • Zorgt voor een ontspannen werkklimaat door te relativeren, gerust te stellen en zo spanning weg te nemen
  • Is nieuwsgierig naar de mening van de medewerkers en stelt vragen
  • Kan om zichzelf en situaties lachen en neemt zichzelf niet te serieus
  • Heeft een groei-mindset en ziet fouten als onderdeel van groeien en verbeteren
  • Is grootmoedig en gunt de ander succes en investeert in opleiding
  • Neemt besluiten op basis van een stevig debat en laat anderen dus meedenken

 

Diminisher

  • Ziet en herkent geen talent maar focust op fouten
  • Zet medewerkers onder druk door te wijzen op kosten, tijd, concurrentie en maakt eerder bang
  • Vraagt niet naar de mening van de medewerker want ‘die heeft toch geen idee’
  • Bemoeit zich met details en geeft weinig ruimte voor eigen initiatief en aanpak
  • Heeft een statische mindset en reageert defensief op fouten en commentaar
  • Wil laten zien hoeveel hij/zij weet en strijkt bij succes met de eer
  • Neemt abrupte besluiten die verwarring zaaien

 

Vertrouwen en zelfvertrouwen

Vaak is de oorzaak van de diminishing stijl een gebrek aan zelfvertrouwen bij de leidinggevende. In de basis is deze manager onzeker over zichzelf maar hij/zij probeert dat te maskeren. Het vraagt inderdaad vertrouwen om: los te laten, de ander succes te gunnen, om raad en input te vragen en medewerkers gerust te stellen bij grote drukte of als er fouten worden gemaakt. De Diminisher bereikt minder met zijn of haar team dan de Multiplier en heeft doorgaans meer stress. De relatie met de medewerkers komt zo verder onder druk te staan. Hij of zij houdt zichzelf staande met de gedachte: ‘mensen kunnen het niet zonder mij’.

Volgens Wiseman kun je als Multiplier 2x meer uit je team halen door vertrouwen en ruimte te geven. Dus precies zoals Bram Schot op de radio vertelde. Ik hoop dat je vooral Multipliers om je heen hebt en er zelf ook een bent.

 

 

 

 

Foto: Al Nik via unsplash.com

Het rijstexperiment

Het rijstexperiment

 

Het rijstexperiment

 

Het is de Week tegen Pesten en dat deed me denken aan het rijstexperiment. Dat deden we thuis, jaren geleden, toen de kinderen nog op de basisschool zaten. Het idee is simpel: vul twee schone potjes met gekookte rijst en praat dagelijks tegen ze. Een beetje vreemd ja, maar wel nuttig. Tegen het ene potje praat je op een aardige, vriendelijke manier en geef je regelmatig een complimentje. En tegen het andere potje, je raadt het misschien al, doe je zo lelijk mogelijk. En wat er dan gebeurt…

 

Voor de helft uit water

De rijst waartegen wordt gescholden en gefoeterd, die gaat al snel schimmelen en krijgt een vieze kleur. De rijst die dagelijks wat aardigs krijgt te ‘horen’, blijft veel langer goed en verkleurt niet. Dus die positieve en negatieve energie heeft blijkbaar een heel ander effect. Het experiment maakte destijds diepe indruk op de kinderen. En op mij ook, eerlijk gezegd. Zeker als je beseft dat we, als mens, voor ongeveer de helft uit water bestaan. Het grootste deel van dat water zit in de cellen van ons lichaam. De longen bestaan zelfs voor 90% uit water, de huid voor 80% en de hersenen voor 70%. Dus als gekookt rijst op lelijk gedrag reageert met schimmel, hoe reageert een mens dan?

 

Weinig zelfvertrouwen

Ik pakte mijn manuscript erbij waar ik jaren geleden aan werkte. Ik had me toen uitgebreid verdiept in de oorzaken van weinig zelfvertrouwen en een laag zelfbeeld. Pesten kwam ik ook tegen als oorzaak. In het hoofdstuk daarover had ik deze passage geschreven:

 

‘Een Vandaag, de dagelijkse actualiteitenrubriek op NPO 1, heeft een jongerenpanel en deed een onlineonderzoek naar pesten. Het blijkt dat pesten ook jaren later nog een grote impact heeft:

  • het zelfvertrouwen bij de jongeren is weg (58%);
  • ze maken minder snel contact (47%);
  • ze voelen zich vaak eenzaam (40%).

‘Pesten maakt je kapot en beschadigt je zelfvertrouwen, het laat een litteken achter waar je altijd mee blijft worstelen’.
– Deelnemer jongerenpanel Een Vandaag

Deelnemers van het onderzoek geven aan dat ze gepest werden omdat ze onzeker overkwamen, vanwege hun uiterlijk of vanwege goede schoolprestaties’. En ik las het boek Visie op pesten waarin Joan Elkerbout beschrijft dat het slachtoffer vaak denkt dat hij/zij zelf de oorzaak is van het pesten. Dat komt misschien ook omdat niet de pestkop naar een training moet, maar degene die gepest wordt. Pesten blijkt vaker voor te komen dan we denken en het beperkt zich niet tot school of werk. En met de komst van de smartphone gaat het pesten na de lesuren of de werkdag gewoon door. Erover praten met een vertrouwenspersoon is het eerste advies. Kijk voor tips op de website www.aandachtvoorpesten.nl

 

Met de kennis die ik heb over zelfvertrouwen, zou ik graag deze tip willen geven als je last hebt gehad van pestkoppen: geef jezelf dagelijks een paar mooie complimenten. Ik schreef daar eerder dit blog over: de allerbeste oefening voor meer zelfvertrouwen. Want dat bewijst ook het rijstexperiment: positieve woorden hebben een positief effect.

 

We nemen thuis opnieuw de proef op de som. Ik heb vanmiddag rijst gekookt en twee weckpotjes gevuld en de potjes hebben hun eerste lofzang en tirade al gekregen. Toch benieuwd hoe het deze keer gaat. Op mijn instagram account kun je het experiment volgen. Ik wens je een mooie, positieve week!

 

Foto: Pierre Bamin on Unsplash

 

Het huis van zelfvertrouwen

Het huis van zelfvertrouwen

Deze keer een infographic in plaats van een blog. Ik gebruikte het bouwen van een huis als metafoor voor een leven vol zelfvertrouwen. De basis voor een stevig fundament is natuurlijk de opvoeding. Ik ben benieuwd wat je ervan vindt. Volgende week ontvang je weer een blog. Ik wens je een mooie week!

 

 

Pin It on Pinterest